ความคืบหน้าการแก้รัฐธรรมนูญ 2560 ในวาระ 92 ปี วันรัฐธรรมนูญไทย
รัฐธรรมนูญฉบับปี 2560 ซึ่งเป็นผลจากรัฐบาลรัฐประหาร ได้รับการวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากหลายฝ่าย ทำให้รัฐบาลชุดปัจจุบันและฝ่ายค้านต่างเห็นพ้องต้องกันว่า การแก้ไขรัฐธรรมนูญเป็นเรื่องเร่งด่วนเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการเลือกตั้งปี 2570 อย่างไรก็ตาม กระบวนการยกร่างยังเต็มไปด้วยความท้าทาย เนื่องจากความแตกต่างในแนวคิดและเป้าหมายของแต่ละฝ่าย
นับตั้งแต่ปี 2475 ประเทศไทยมีรัฐธรรมนูญแล้วถึง 20 ฉบับ โดย 15 ฉบับ เป็นผลจากรัฐบาลรัฐประหาร และเพียง 5 ฉบับ มาจากรัฐบาลพลเรือน ส่งผลให้อายุเฉลี่ยของรัฐธรรมนูญไทยอยู่ที่ 4.6 ปีต่อฉบับเท่านั้น รัฐธรรมนูญที่ใช้นานที่สุดคือ ฉบับปี 2475 (13.42 ปี) ในขณะที่ฉบับปี 2475 (ชั่วคราว) ใช้งานสั้นที่สุดเพียง 166 วัน สำหรับฉบับปัจจุบันปี 2560 ถูกใช้งานมาแล้วกว่า 7.68 ปี
ล่าสุด: เปิดสมัยประชุมและแผนแก้ไข ในวันที่ 12 ธันวาคม 2567 จะมีการเปิดสมัยประชุมสภาผู้แทนราษฎร ประธานสภาผู้แทนราษฎร นายวันมูหะหมัดนอร์ มะทา ระบุว่าจะเร่งพิจารณาแก้ไขรัฐธรรมนูญ 14 ฉบับ และกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญอีก 3 ฉบับ โดยจะเริ่มจากฉบับที่เร่งด่วนหรือมีความเห็นพ้องกันก่อน
นอกจากนี้ จะมีการประชุมร่วมระหว่าง วิปรัฐบาล, วิปฝ่ายค้าน และวิปวุฒิสภา เพื่อกำหนดทิศทางการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ซึ่งคาดว่าจะเลือกเน้นหัวข้อที่สามารถผลักดันได้ในระยะสั้น ทำประชามติ 2 หรือ 3 ครั้ง: ประเด็นถกเถียงใหญ่ การทำประชามติเพื่อถามความเห็นประชาชนว่าจะจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่หรือไม่ ยังคงเป็นหัวข้อที่ถกเถียงกันอยู่ โดยคณะรัฐมนตรี (เมื่อวันที่ 23 เมษายน 2567) เสนอให้มีการทำประชามติ 3 ครั้ง ได้แก่
-ทำก่อนแก้ไขรัฐธรรมนูญ
-ทำหลังแก้ไขมาตรา 256
-ทำหลัง สสร. (สภาร่างรัฐธรรมนูญ) ยกร่างเสร็จ แต่หลายฝ่าย เช่น พรรคเพื่อไทยและพรรคประชาชน เสนอให้ลดเหลือ 2 ครั้ง เพื่อลดเวลาและค่าใช้จ่าย โดยคาดว่าจะสามารถผลักดันรัฐธรรมนูญใหม่ให้ทันการเลือกตั้งปี 2570
หลักเกณฑ์การออกเสียงประชามติ: เสียงข้างมากชั้นเดียว หรือสองชั้น?
อีกหนึ่งปัญหาที่ต้องหาข้อสรุปคือหลักการตัดสินผลประชามติว่าจะใช้เสียงข้างมากแบบไหน
เสียงข้างมากชั้นเดียว ใช้จำนวนโหวตเห็นชอบมากที่สุด
เสียงข้างมากสองชั้น ต้องมีผู้มาใช้สิทธิเกินครึ่งของผู้มีสิทธิ์ และโหวตเห็นชอบเกินครึ่งของผู้ใช้สิทธิ์
ขณะนี้ กมธ.ร่วม (กรรมาธิการร่วม) เสนอให้ใช้ เสียงข้างมากสองชั้น และรอการพิจารณาจากสภาทั้งสองฝ่ายในวันที่ 17 และ 18 ธันวาคม 2567
สภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.): จะมาจากไหน? แม้ว่าสภาผู้แทนราษฎรจะเคยมีมติเห็นชอบให้ สสร. มาจากการเลือกตั้งทั้งหมด แต่ปัจจุบันยังไม่มีความคืบหน้าหลังนายกฯ เศรษฐา ทวีสิน พ้นจากตำแหน่ง หลายฝ่ายยังคงยืนกรานให้ สสร. มาจากการเลือกตั้งทั้งหมด เพื่อสะท้อนเสียงประชาชนอย่างแท้จริง
ข้อเสนอแนวทางคู่ขนาน: แก้รายมาตรา + ร่างใหม่
พรรคประชาชนเสนอให้ดำเนินการแบบคู่ขนาน คือ
แก้รัฐธรรมนูญฉบับ 2560 เป็นรายมาตรา เพื่อแก้ปัญหาเร่งด่วน
ยกร่างรัฐธรรมนูญใหม่ ควบคู่ไปด้วยในเดือนกันยายน 2567 พรรคประชาชนเสนอแพ็คเกจแก้ไขรัฐธรรมนูญ 7 ประการ หวังผลักดันรัฐธรรมนูญที่เป็นประชาธิปไตยและแก้ปัญหาทางการเมืองในระยะยาว
การแก้ไขรัฐธรรมนูญไทยฉบับปัจจุบันยังคงเผชิญอุปสรรคมากมาย ตั้งแต่กระบวนการทำประชามติ รูปแบบการได้มาของ สสร. ไปจนถึงความเห็นต่างระหว่างฝ่ายการเมืองต่าง ๆ อย่างไรก็ตาม ทุกฝ่ายต่างตั้งเป้าหมายเดียวกัน คือให้รัฐธรรมนูญใหม่เกิดขึ้นทันการเลือกตั้งปี 2570 เพื่อสะท้อนความต้องการของประชาชนและเสริมสร้างความเป็นประชาธิปไตยในระยะยาว
ติดตามเนื้อหาดีๆแบบนี้ได้ที่
Facebook : https://www.facebook.com/innnews.co.th
Twitter : https://twitter.com/innnews
Youtube : https://www.youtube.com/c/INNNEWS_INN
TikTok : https://www.tiktok.com/@inn_news
LINE Official Account : @innnews
